การใช้โปรแกรม Excel สำหรับการวิเคราะห์สถิติเบื้องต้น

โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ใช้สำหรับการคำนวณทางสถิติในปัจจุบันมีอยู่หลายโปรแกรม เช่น NCSS, SPSS, SAS, STATA ฯลฯ ซึ่งเป็นโปรแกรมที่นิยมใช้ โดยแต่ละโปรแกรมมีข้อดีข้อเด่นแตกต่างกันไป แล้วแต่ประเภทหรือลักษณะการใช้งานของผู้ใช้ นอกจากโปรแกรมที่กล่าวข้างต้นแล้ว โปรแกรม Excel ที่มีใน MicrosoftâOffice ซึ่งเป็นโปรแกรมที่มีใช้ทั่วๆไปในเครื่องคอมพิวเตอร์ก็สามารถใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติได้เช่นกัน ดังที่จะกล่าวต่อไปนี้ ช่องที่เกิดจากการตัดกันของ Column และ Row เรียกว่า Cell ซึ่งจะประกฎชื่อของเซลล์นั้น โดยการเรียกชื่อ Column แล้วตามด้วย หมายเลขของ Row เช่น A1, E5

ข้อมูล (DATA)
ถ้าแบ่งตามลักษณะของข้อมูลแล้ว สามารถจำแนกออกได้เป็น 2 ชนิดใหญ่ๆ คือ ข้อมูลปริมาณ และ ข้อมูลเชิงคุณภาพ
1. ข้อมูลเชิงปริมาณ (Quantitative data) เป็นการอธิบายข้อมูลในลักษณะในรูปของปริมาณ วิธีการเก็บข้อมูลประเภทนี้เรียกว่า การวัด เช่นอุณหภูมิ ความสูง น้ำหนัก ซึ่งค่าที่ได้เป็นตัวเลขมีความหมายทางคณิตศาสตร์

Interval scales หรือ สเกลแบบช่วง เป็นสเกลที่มีใช้ในการวัดความแตกต่างได้อย่างชัดเจน ซึ่งข้อมูลแบบนี้นอกจากจะจะวัดเป็นเป็นตัวเลขออกมาตรงๆแล้วยังสามารถจัดลำดับได้อีกด้วย ซึ่งช่วงระหว่างค่าข้อมูลที่ออกมานี้จะสามารถวัดและมีความหมายที่แน่นอน เช่น ความแตกต่างระหว่างข้อมูล “20” กับข้อมูล “30” มีค่าเท่ากับ ความแตกต่างระหว่าง “30” กับ “40” ที่วัดได้ หรือ ค่าเฉลี่ยของอุณหภูมิของจังหวัดนครปฐมในช่วงฤดูร้อน (35°C) ต่างจาก ช่วงฤดูหนาว (25°C) ประมาณ 10°C แต่อย่างไรก็ตามสเกลแบบช่วงนี้จะไม่มีค่า ศูนย์ที่แท้จริง นั่นคือ 0°C ไม่ได้หมายความว่าไม่มีค่าอุณหภูมิเลย

Ratio scales หรือ สเกลอัตราส่วน เป็นการวัดที่มีคุณค่ามากที่สุด ซึ่งสามารถระบุขนาดได้ชัดเจน สามารถนำมาเปรียบเทียบได้ ระบุความแตกต่างได้ ข้อมูล “0” ไม่มีค่าหรือค่าเป็นศูนย์จริง (true zero point) ข้อมูลในลักษณะแบบนี้เช่น ความสูง น้ำหนัก ความยาว เป็นต้น นอกจากนั้นแล้วข้อมูลประเภทนี้ยังสามารถใช้หาสัดส่วน (proportion) โดยการหารด้วยค่าที่ใช้เปรียบเทียบ หรือค่าจำนวนเต็ม และถ้านำมาคูณด้วย 100 จะได้ค่าเป็น เปอร์เซ็นต์ออกมา

2. ข้อมูลเชิงคุณภาพ (Qualitative data) หรือข้อมูลที่แสดงถึงคุณภาพ คุณสมบัติ สถาพ สถานะ หรือ ฐานะ ของข้อมูลหนึ่งๆ เช่น เพศของนิสิตที่ลงทะเบียนเรียนวิชาชีวสถิติ ความคิดเห็นของนิสิตที่มีต่ออาจารย์ผู้สอนในด้านความสามารถในการถ่ายทอดความรู้ทางวิชาการ อาชีพของเจ้าของสัตว์ที่เข้ามารับบริการที่โรงพยาบาลสัตว์กำแพงแสน สถานภาพของอาจารย์ในคณะสัตวแพทยศาสตร์ ระดับการศึกษาและรายได้ของอาจารย์ภาควิชาสัตวแพทยสาธาณสุขศาสตร์ ราย ยี่ห้อของคอมพิวเตอร์ที่ใช้ของนิสิต หรือแม้แต่ลักษณะสีของโคโลนีที่พบบนอาหารเลี้ยงเชื้อที่ได้จากตัวอย่างน้ำดื่มของมหาวิทยาลัย ซึ่งทั้งนี้การเก็บข้อมูลประเภทนี้เราจะเรียกว่า การนับ และเราสามารถแบ่งข้อมูลเชิงคุณภาพนี้ออกได้อีกโดยเรียกตามความหมายนั่นคือ Nominal scales และ Ordinal scales